Światowy Program Działań na rzecz Osób Niepełnosprawnych (The World Programme of Action for Disabled Persons) oraz Standardowe Zasady Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych (The Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities) określają niepełnosprawność jako problem społeczny. Mówiąc o niepełnosprawności, mamy na względzie relację między zdrowiem człowieka (uwzględniając jego wiek, płeć i wykształcenie) a społeczeństwem i środowiskiem, które go otacza.

W polskim prawie osoby niepełnosprawne określa się jako osoby, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza bądź uniemożliwia wypełnienie ról społecznych, a w szczególności zdolności do wykonywania pracy zawodowej, jeżeli uzyskały orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy do jednego z trzech stopni niepełnosprawności (znacznego, umiarkowanego, lekkiego) oraz o niezdolności do pracy.

Osoby niepełnosprawne dzieli się według różnych kryteriów: rodzaju niepełnosprawności, okresu życia, w którym ona wystąpiła, oraz stopnia niepełnosprawności.

Mimo tego, że osoby z niepełnosprawnością spotykają się z wieloma trudnościami i przeszkodami zarówno na przestrzeni zawodowej, jak i prywatnej, sportowej, rekreacyjnej, to wśród nich możemy podziwiać kilka nazwisk znanych całemu światu.

Inność ma moc

Jedną z takich osób jest niewątpliwie Nick Vujicic. Australijski ewangelizator i mówca motywacyjny, na występy którego przyjeżdżają ludzie z całego świata. Nick urodził się z rzadką chorobą tetra-amelia – wrodzonym brakiem kończyn. W książce Bez rąk, bez nóg, bez ograniczeń Nick mówi: w pierwszych latach życia uznawałem za oczywiste, że jestem kochanym, zachwycającym bobasem i w niczym nie różnię się od innych dzieci. Błoga nieświadomość była wtedy cudownym darem. Nie zdawałem sobie sprawy, że jestem inny i czeka mnie w przyszłości wiele problemów. Był najmłodszym Australijczykiem uczęszczającym do zwykłej szkoły, jednak nie zabrakło w niej gnębienia, prześladowania i upokarzania. Dzięki sile i mądrości rodziców nauczył się samodzielności i akceptacji. Tym sposobem jako nastolatek zaczął udzielać się charytatywnie, co popchnęło go do założenia organizacji non-profit Życie bez kończyn. Dziś Nick ma żonę, dzieci, skacze ze spadochronem, gra w golfa, podróżuje po świecie i przyciąga na swoje występy miliony ludzi. Przekonuje, że wszystko jest możliwe, jeśli chcemy podejmować wyzwania, motywuje, pokazuje cienie i blaski niepełnosprawności i opowiada o wierze w Boga. Nick Vujicic jest niewątpliwie człowiekiem, który potrafi poruszyć do głębi.

Siła autorytetu

Helen Keller to amerykańska głuchoniewidoma pisarka. Mając dziewiętnaście lat, przeszła ciężką chorobę, która pozbawiła ją zmysłu wzorku i słuchu. W wieku sześciu lat trafiła na Anne Sullivan, która pomagała w edukacji Helen. Tym sposobem dziewczynka miała szansę nauczyć się alfabetu Braille’a oraz skończyć studia.

Co ciekawe, Anne Sullivan również była niewidoma, a swoją przyszłą uczennicę poznała przypadkowo. Helen, dorastając, robiła się agresywna i nieznośna: rzucała przedmiotami o podłogę, wyrywała ludziom jedzenie, zamykała matkę w spiżarni, dlatego rodzice zatrudnili dla niej prywatną nauczycielkę. Ich współpraca nie była łatwa, ale przyniosła oczekiwany skutek. Na początku Anne musiała zapanować nad napadami agresji swojej podopiecznej, by następnie móc nauczyć ją alfabetu, a tym samym jednego ze sposobów komunikowania się z otoczeniem. Anne zapoznawała dziewczynę za pomocą wyrazów pisanych na jej dłoniach ze wszystkim, co dzieje się wokół. Helen dzięki Anne nauczyła się wyrażać, co myśli i czuje, a tym samym napady złości, które jak się okazało, były wyrazem frustracji na brak kontaktu z otoczeniem – ustały. Pierwszą książkę zatytułowaną Historia mojego życia Helen napisała na studiach. Okazała się ona fenomenem i przyniosła jej ogromny zysk. Dzięki temu Helen mogła kupić sobie dom. Odniesiony sukces stał się motywacją do przekraczania kolejnych granic.

Gwiazdy polskiej estrady

Niewidomy śpiewak operowy Andrea Bocelli czy naukowiec Stephen Hawking to osoby rozpoznawalne na całym świecie. Ale także w Polsce mamy niepełnosprawnych zasługujących na podziw, którzy bez kompleksów spełniają się w wielu dziedzinach życia.

Natalia Partyka mimo braku prawego przedramienia realizuje się na polu sportowym. Co więcej, za swoje osiągnięcia i promowanie Polski na arenie międzynarodowej została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Nie możemy pominąć także Jana Meli. Jego historię mogliśmy poznać również za pośrednictwem filmu Mój biegun, w którym w rolę głównego bohatera wcielił się Maciej Musiał, a rodziców Jaśka mistrzowsko zagrali Bartłomiej Topa oraz Magdalena Walach. Jako trzynastolatek Mela został porażony prądem, czego konsekwencją była amputacja prawego przedramienia i lewego podudzia. Kalectwo nie przeszkodziło mu w zdobyciu obu biegunów na przestrzeni roku, udziału w wyprawach na Kilimandżaro, Elbrus i El Capita czy wystąpieniu w tanecznym show.

Niesamowite jest przyglądanie się ludziom, którzy odkryli swój przepis na życie, misję, którą mają do wykonania na tym świecie. Dobrze, że osoby z niepełnosprawnością chcą dawać przykład, dzielić się swoimi nierzadko trudnymi do opowiedzenia historiami. Dzięki paraolimpiadom, telewizji, internetowi osoby z niepełnosprawnością mogą dzielić się sobą z innymi ludźmi. Co więcej, roztaczają wokół siebie blask, którym zjednują sobie ludzi. Ludzie z niepełnosprawnością często zawstydzają pełnosprawnych, pokazując, ile można czerpać z życia mimo trudności.

Gabriela Szczepanik

 

Przekraczanie granic

18 sierpnia 2020

Strona główna

Wróć do artykułów

Outro - wychodzimy poza schemat