Należymy do różnych grup. Do niektórych zostajemy odgórnie przydzieleni, do innych dobrowolnie dołączamy. Dlaczego dzieje się tak, że człowiek lgnie do innych ludzi i chce się z nimi utożsamiać? Jakie istnieją grupy społeczne i co ma wpływ na ich powstawanie?

Człowiek jako element grupy

Możemy urodzić się w katolickim domu, w rodzinie znanych lekarzy, prawników, muzyków albo pośród tysiąca innych osób, które wcześniej stworzyły jakąś grupę, a my do niej wstępujemy z dniem narodzin. Nie pyta nas nikt, czy nam się to podoba. Jedynie nasze dorastanie może zweryfikować poglądy, które są nam wpajane od dziecka. Wtedy zadajemy sobie pytanie: czy ja faktycznie chcę być w tej grupie? Albo inaczej: czy ja w ogóle mogę wypisać się z którejś z grup?

Napisałam, że do niektórych grup jesteśmy odgórnie przydzieleni, bo nie wypiszemy się z przedszkola i podstawówki, ale z dodatkowych lekcji baletu albo koszykówki już tak. System działa w taki sposób, że pewne zasady i podział (chociażby wyżej wymienionego szkolnictwa) muszą być narzucone, aby ludzie nawzajem się nie pozabijali. Nie mam tu na myśli ani negowania, ani popierania tych schematów - każdy ma swoją opinię. Chcę tylko zauważyć, że człowiek nigdy nie będzie w stanie żyć w pojedynkę w momencie, gdy chociaż garstka osób znajduje się wokół niego. Ludzie o podobnych celach i potrzebach próbują się jednoczyć, zakładając fundacje i stowarzyszenia. Wspólnie pracują i uczą się, robią zakupy, jeżdżą autobusami, chodzą do kina, na koncerty, na mecze – to są potencjalne płaszczyzny porozumienia.

Światopogląd: podobieństwa czy przeciwieństwa?

Ludzie dobierają się poglądami. Przebywamy z tymi, którzy podobnie postrzegają świat oraz podzielają te wartości, co my. Jednak rozmowy z osobami, które myślą zupełnie inaczej, stają się rozwijające, kiedy konfrontujemy swoje poglądy i zaczynamy postrzegać pewne sprawy z innej perspektywy. Stowarzyszeniami skupiającymi liczne poparcie są na przykład ekolodzy. Wszystkim znany Greenpeace, który działa od lat 70. na skalę globalną, promuje jak najmniej szkodliwy styl życia, aby chronić środowisko. Aktualnie podąża ich śladem wiele organizacji wewnątrzkrajowych, które coraz bardziej się rozwijają, aby edukować przyszłe pokolenia o zagrożeniach wobec planety.

Powstają również mniejsze zrzeszenia działające w obrębie województwa albo miasta, chroniące okoliczne parki i lasy. Nieraz spotykają konkurentów i dochodzi wtedy do ostrej wymiany zdań. Dzięki tym przeciwieństwom jesteśmy w stanie zmieniać nasze przekonania i dołączać do grup, z którymi się utożsamiamy, ale również zakładać nowe. Kiedy we Włoszech formował się faszyzm, w odpowiedzi na tę ideologię powstał antyfaszyzm. Gdy na Zgromadzeniu Narodowym podczas Rewolucji Francuskiej po jednej stronie siadała prawica, po drugiej stronie zawsze pojawiała się lewica. Każdy światopogląd ma opozycję, bo gdyby nikt się mu nie sprzeciwiał, nie miałby on sensu. Mówi się, że przeciwieństwa się przyciągają, ale to podobieństwa spajają ludzi w jedną całość.

Chęć dzielenia swojej pasji

Hobby jest chyba najszerszą kwestią, ponieważ może dotyczyć tak naprawdę wszystkiego. Jeżeli coś nas interesuje i chcemy powiedzieć o tym światu, to znajdujemy osoby z takimi samymi zainteresowaniami i już mamy grono zwolenników wokół siebie. Możemy identyfikować się ze światowymi subkulturami, na przykład metalowcami. Ci z kolei są podzieleni na kolejne podgrupy, takie jak: black metal, folk metal, glam metal, trash metal i wiele innych. Łączy ich muzyka, stroje, koncerty i choć ich członkowie żyją w różnych krajach, to mają świadomość, że są grupą międzynarodową i wszędzie spotkają swoich przedstawicieli.

Jednak grupy mogą być również lokalne. Możemy dołączyć do klubu szachowego w naszym mieście albo zapisać się na lekcje tańca, pływania bądź jeździectwa. Jeżeli prowadzimy bloga albo piszemy wiersze, które publikujemy w sieci , to bardzo łatwo będzie nam poznać nowych poetów i autorów. Jeśli jesteśmy zainteresowani teatrem, możemy zapisać się na warsztaty teatralne lub nawet sami stworzyć swój własny teatr w amatorskim gronie.

Grupy hobbystyczne charakteryzują się tym, że zrzeszają ludzi bez względu na ich wykształcenie – liczy się ta sama pasja i chęć dzielenia się nią. Oczywiście niektóre z zainteresowań wymagają większego nakładu pieniędzy – sprzęt fotograficzny, kolekcjonowanie figurek, ale są również tańsze alternatywy, takie jak czytanie, ogrodnictwo lub jazda na rowerze.

Wspólna praca i rozwój

Zawód, jaki wykonujemy, czasami jest powiązany z naszym hobby, ale niestety nie zawsze bywa tak kolorowo. Informatycy mogą uczestniczyć w konferencjach IT na temat wiedzy technicznej; kucharze biorą udział w szkoleniach i spotkaniach kulinarnych. Jednakowa profesja sprawia, że tworzymy zespoły w pracy, które składają się ze specjalistów z konkretnych dziedzin nauki.

Dla osób, które stawiają na pierwszym miejscu rozwój i poszerzanie wiedzy, idealnym rozwiązaniem jest nauka grupowa. Gwarantują ją liczne kursy i seminaria, dzięki którym zdobywamy doświadczenie, ale uczymy się również funkcjonować w społeczeństwie – dyskutować, iść na kompromis, dzielić obowiązki. Jeżeli współtworzymy zespół z wąskiej dziedziny naukowej, to w przeciwieństwie do luźnego hobby, zazwyczaj musimy mieć już konkretną wiedzę i umiejętności.

Wiara

Niezależnie od religii istnieje wiele organizacji, w których mogą działać wszyscy bez względu na wiek, wykształcenie, pozycję społeczną. Dlaczego tak wielu ludzi pragnie utożsamiać się z pozostałymi wiernymi? Kluczową rolę odgrywa (oprócz wiary oczywiście) poczucie akceptacji i zrozumienia. Oprócz samego wyznania nie ma z reguły innych wymagań wobec wierzących i dlatego też religijne stowarzyszenia skupiają ogrom ludzi.

Protestanci mogą uczestniczyć w zborach, z kolei dla katolików angażowanie się we msze świadczy o przynależności do Kościoła katolickiego. Można brać udział w konferencjach chrześcijańskich, rekolekcjach i działać prężnie w fundacjach. Organizowane są marsze oraz pielgrzymki, do których każdy może się przyłączyć w dowolnym momencie. Istnieją również organizacje dla ateistów, jak np. Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, którzy szerzą ideę racjonalistycznego podejścia do życia, odrzucają wszelkie dogmaty wiary, skupiają się na rozumnym odbieraniu rzeczywistości. Tworzą konferencje i wystąpienia dla zainteresowanych uczestników, którzy popierają te same wartości.

A więc: dlaczego człowiek lgnie do innych ludzi i chce się z nimi utożsamiać? Przede wszystkim ze względu na potrzebę akceptacji, wyrażania swoich myśli i poglądów, poszerzania pasji i poznawania tych nowych zainteresowań. Pragnie nauki i rozwoju psychicznego przez całe życie, ale również wewnętrznego poczucia, że to, co lubi robić, ma jakiś sens, że nie jest sam i zawsze znajdzie się grono odbiorców, które popiera jego działania. W końcu: czy ludzie tworzą grupy czy grupy tworzą ludzi? Grona artystów, naukowców, ekonomistów, psychologów i wszystkich innych dziedzin wspólnie kształtują swoje charaktery i umiejętności. W związku z tym uważam, że ludzie tworzą siebie nawzajem.

Natalia Stachowicz

 

Ludzie tworzą grupy czy grupy tworzą ludzi? 

06 maja 2020

Strona główna

Wróć do artykułów

Outro - wychodzimy poza schemat