Większość z nas ma jakieś hobby, zainteresowania, którym poświęca więcej czasu niż innym. Można być fanem sportów ekstremalnych lub kuchni orientalnej, śledzić z zapałem mecze ulubionej drużyny piłkarskiej bądź odhaczać na mapie kolejne zwiedzone zamki czy opuszczone budynki. Każda osoba będzie miała w interesującej ją dziedzinie co nieco do powiedzenia, nie zawsze jednak będzie odczuwała potrzebę dzielenia się swoją pasją z większą grupą ludzi.

 

Jest jednak i inny typ pasjonatów. Mam na myśli osoby w dużej mierze lub w pełni oddane wybranej serii książek, filmów czy komiksów, o których mogłyby godzinami rozprawiać i o których wiedzę mają nieraz w małym palcu. Spotkać można fanów, którzy z niecierpliwością wyczekują kolejnego odcinka ulubionego serialu czy też w mgnieniu oka wyłapują wszelkie wzmianki o nowo powstającej grze z interesującego ich uniwersum. Osoby te nie ograniczają się tylko do pochłaniania serwowanych im treści i wymieniania opiniami na internetowych czatach. Część z nich z czasem zaczyna też tworzyć fankluby i organizować spotkania, na których może do woli spierać się lub zachwycać ulubioną postacią czy aktorem. Jest wiele takich społeczności (i z roku na rok ich liczba rośnie), które powszechnie określa się fandomami.

 

Wymiana poglądów i uwag, jak i wzajemne uzupełnianie wiedzy nie odbywa się tylko poprzez czaty czy na specjalnie organizowanych zlotach. Wiele mniej lub bardziej rozpoznawalnych serii posiada swój własny odpowiednik powszechnie znanej Wikipedii. Na nich to zamieszczane są wszelkie informacje związane z interesującą fanów tematyką. Przyjrzyjmy się bliżej tym stronom, które określić można mianem „fandomowych wikii”.

Treści przez nie skrywane

Strony te, służą przede wszystkim do gromadzenia informacji o konkretnym wytworze kultury popularnej. Jeżeli są dobrze rozplanowane i systematycznie uzupełniane, stanowią imponujące kompendium wiedzy o wybranym uniwersum. Wszelkie wiadomości, zawarte w książce czy filmie, jak i te, podane przez autora w wywiadzie czy osobnych publikacjach, prędzej czy później zostaną tam skrzętnie odnotowane.

 

Dostępne na wikiach artykuły posegregowane są nieraz według odpowiednich kategorii i podkategorii. Tak np. na stronie poświęconej popularnej serii Harry Potter w osobnej kolumnie znajdują się teksty dotyczące samego uniwersum. Odnaleźć tam można informacje o bohaterach, lokacjach, fantastycznych stworzeniach, przedmiotach, eliksirach itd. Kolejna kolumna stanowi natomiast wykaz wszystkich książek, adaptacji filmowych i gier, powstałych na bazie wykreowanego przez J. K. Rowling świata. Znajdują się tam również opisy każdej z magicznych ksiąg, jakie pojawiły się w filmach bądź zostały wspomniane w powieściach, wykaz poradników i przewodników po świecie czarodziejów, osób zaangażowanych w produkcję, postaci historycznych i biblijnych wplecionych w uniwersum. Lista ta jest całkiem obszerna, a niektóre ciekawostki mogą zaskoczyć.

 

Na stronie dostępny jest również czat, na którym można wymieniać się uwagami z pozostałymi użytkownikami (żeby z niego korzystać trzeba się jednak zarejestrować), regulamin, forum, jak i lista zwiastunów, fanowskich filmików czy reklam zabawek. Za stronę odpowiada kilku administratorów, z którymi można nawiązać współpracę.

 

Pozostałe wikie prowadzone są według podobnych zasad, artykuły podzielone są na poszczególne kategorie. Niektóre treści przywodzą nieraz na myśl zawartość rasowej encyklopedii. Opisy wyglądu poszczególnych postaci są czasem tak szczegółowe, iż możemy z nich wyczytać dokładną długość włosów, liczbę pierścionków czy typ obuwia, jakie zwykle noszą.

Wytwór wspólnej pasji

Artykuły powstają pod nadzorem jednej lub większej liczby osób. Zatwierdzony tekst może być edytowany i uzupełniany praktycznie przez każdego, kto posiada jakąś wiedzę o danym uniwersum lub zwyczajnie wychwyci pewne błędy gramatyczne lub stylistyczne. Sama miałam okazję edytować opis postaci w wikii poświęconej mojej ulubionej serii gier. Wystarczy nacisnąć odpowiedni przycisk, wpisać bądź poprawić pewne informacje, zatwierdzić i już. Poprawka zostaje zaakceptowana.

 

Bywa, że teksty stanowią zaledwie zarysy artykułów, ich ogólne koncepty. Dla przykładu bardzo ubogo prezentuje się strona, poświęcona Heather Mason – protagonistce trzeciej części gry oraz jednego z filmów z serii Silent Hill. Póki co widnieje tam krótki (zawierający kilka akapitów) opis z najbardziej podstawowymi informacjami.

 

Zupełnie inaczej prezentują się natomiast teksty, opublikowane na stronach anglojęzycznych (odnalazłam przynajmniej dwie wikie z artykułami, poświęconymi tej postaci). Tam Heather doczekała się już dokładnego opisu wyglądu, zachowania, historii i relacji z innymi bohaterami. Wymienione zostały też wszystkie kwestie, jakie wypowiada w grze oraz ciekawostki, ukryte w serii oraz dodatkowych publikacjach.

 

Tak wielką różnicę w ilości informacji można by tłumaczyć tym, iż sama gra jest już dość stara (wydana w roku 2003) i być może nie cieszy się u nas taką popularnością. Jednak nawet tytuły w Polsce bardzo znane, są niejednokrotnie lepiej opisane na wikiach anglojęzycznych niż rodzimych. Sam Wiedźmin doczekał się większej liczby artykułów za granicą niż w kraju. Możliwe więc, że fani więcej czasu poświęcają na pielęgnowanie stron w języku angielskim, gdyż jest to zwyczajnie bardziej opłacalne – angielski jest w końcu powszechniej znany.

Czego pragniesz, to odnajdziesz

Jak wiele jest fandomów, tak wiele a nawet więcej jest poświęconych im wikii. Większość z nich (określmy je „standardowymi”) stanowi zbiór artykułów o konkretnym uniwersum bądź grupie muzycznej (jeżeli do listy dołączymy też m. in. prężnie rozwijającą się społeczność fanów K-popu).

 

Poza tym pojawiają się również wikie o bardziej skonkretyzowanym profilu. Ostatnio natknęłam się np. na stronę zawierającą teksty poświęcone wszystkim bohaterom, jacy do tej pory zostali wykreowani – czy to na potrzeby popularnych komiksów, czy filmów, anime, seriali. Odnaleźć tam można także definicję samego słowa „bohater”, czym ten rodzaj postaci się charakteryzuje, jakie są jego cele oraz idee.

 

Interesująca może się okazać również wikia poświęcona shipom, tzw. Shipping Wiki[1]. Zawiera ona artykuły dotyczące wszystkich (a przynajmniej tych bardziej znanych i uznawanych) paringów[2], jakie zaistniały w danym fandomie. Ten rodzaj wikii z pewnością cieszy się sporą popularnością zwłaszcza wśród fanów anime i mangi, gdzie (przynajmniej ostatnimi czasy) podstawą do łączenia w pary pojawiających się w historii bohaterów jest nieraz sam fakt, że pojawili się w tym samym kadrze lub zamienili z sobą parę zdań.

 

Wymienić można także wikie stworzone specjalnie z myślą o postaciach, wykreowanych przez samych fanów jakiejś serii. Poświęcone takim bohaterom teksty powstają najczęściej pod bacznym okiem ich twórców, liczących m. in. na dotarcie w ten sposób do szerszej grupy odbiorców, którym dana kreacja może się spodobać. Bywa też, że oryginalna postać zdobywa na tyle duże uznanie i akceptację społeczności, że fani sami zaczynają tworzyć/edytować poświęcone jej artykuły. Jest to z pewnością ważny moment dla autora, który może poczuć się doceniony.

Jaki w tym sens?

Można by zadać pytanie: „po co i na co” właściwie takie strony? Czy poza zebraniem i spisaniem wszystkich dostępnych informacji jakiś cel jeszcze im przyświeca? Wikie funkcjonują właściwie na tej samej zasadzie co klasyczna Wikipedia. Z pewnością przydają się osobom z artystycznym zacięciem, które pracując nad fanfikami bądź fanartami dla swojego fandomu, nieraz poszukują tam konkretnych informacji o jakimś bohaterze lub lokacji. Strony te okazują się również pomocne dla tych, którzy próbują rozpowszechnić własne pomysły i koncepcje, tym samym dodatkowo urozmaicając wybrane uniwersum (przykład wikii dla oryginalnych postaci).

 

Przede wszystkim jednak strony te służą poszerzaniu naszej wiedzy o fandomach. Jeżeli odwiedzając jedną z wikii mamy nikłe pojęcie o opisanej tam serii, może nas zadziwić liczba informacji, jakie z niej wyniesiemy. Miejsce to przenieść nas może w zupełnie inny świat, o którego istnieniu do tej pory nie mieliśmy nawet pojęcia. Eksploracja takich stron, zwłaszcza tych najobszerniejszych i dobrze zredagowanych, może pobudzić naszą ciekawość i zachęcić do wniknięcia w dany świat i zasilenia szeregów jednej (lub kilku) z wybranych społeczności.

Kinga Zawada

 


[1] Ship to pojęcie powstałe od terminu shipping, które znów wywodzi się od angielskiego słowa relationship, czyli „związek”. „Shipowanie” to inaczej popieranie relacji wybranej pary postaci. „Shipować” można zarówno postacie fikcyjne, jak i prawdziwe.

[2] Paring to kolejne, stosowane w fandomach pojęcie, odnoszące się do łączenia w pary dwójki wybranych bohaterów. Bardziej znane paringi posiadają swoje nazwy, powstałe często z połączenia pierwszych lub ostatnich liter imion.

 

Fandomowe wikie - skarbnica wiedzy dla każdego

07 lipca 2020

Strona główna

Wróć do artykułów

Outro - wychodzimy poza schemat